Rugazi Health Center

Na drie weekjes pediatrie in Mbarara gaan we nu voor drie weekjes naar Rugazi om de eerstelijnsgezondheidszorg in Oeganda te bestuderen.
Onze aankomst in Rugazi was Afrikaans ten top! Ze wisten maar een dag op voorhand dat we eraan kwamen (Dat is nu in Belgie niet veel anders), ze hadden voor ons tweeen een appartementje voorzien met maar een kamer en geen keuken, en de kok die normaal voor de studenten kookt was afwezig!
Uiteindelijk heb ik een appartementje voor mezelf gekregen en hebben ze een frigo en fornuis in mijn woonkamer geplaatst, dus konden we voor onszelf koken.

De stage:
In de ochtend worden we in het health center verwacht. We kunnen meelopen op de afdelingen, de poliklinische raadplegingen meevolgen, de vaccins bij de kindjes zetten of de zwangere vrouwen onderzoeken. Jammergenoeg is er maar een arts die bijna nooit aanwezig is en wordt het centrum gerund door de verpleging en ‘medical officers’ die eigenlijk maar weinig medische kennis hebben, routinematig te werk gaan en ons dus niet veel kunnen leren.
In de middag worden we in de ‘Communities’ verwacht. Apulli, een vrijwilliger in het centrum leidt ons elke dag naar een ander dorp waar we vragen over medische topics aan de locale mensen kunnen stellen. Het is heel interessant om de dorpen, de huizen en de mannier van leven te zien, maar na een paar bezoeken heb je het dan ook wel gezien. Jammergenoeg is dat niet iets wat we Apulli duidelijk kunnen maken, dus gaan we elke middag braaf mee naar een ander dorp om dezelfde vragen te stellen en dezelfde antwoorden te krijgen. We hebben dan ook besloten dat we de middagen zien als tochtjes door het platte land van oeganda! We genieten van de uitzichten op de heuvels, de bananenplantages en de vriendelijke mensen. Nadeel is wel dat er bijna geen goede wegen zijn en dat we, om bij de dorpen te geraken, op kleine weggetjes over de heuvels heen moeten wat mij enorm zwaar valt. We lopen gemiddeld een uur een half om tot een dorp te geraken en dus ook een uur een half terug en tegen ’s avonds ben ik altijd doodmoe!
Sja, heb dan maar eens lang met Apulli gepraat en heb hem proberen duidelijk maken dat dit voor ons niet erg interessant is en dat ik dit geen drie weken volhoudt!
Donderdag was voor mij een topdag! In de ochtend heb ik de kleine chirurgische ingrepen meegevolgd en hoop dat ik er volgende week een paar zelf mag doen. In de middag was Apulli naar Mbarara en waren wij dus vrij!!!!
‘s Avonds ben ik dan naar het verloskwartier gegaan, heb daar uren gezeten zonder ook maar een vroedvrouw te zien (ondertussen lagen er wel twee vrouwen al uren te kermen op die bedden) Uiteindelijk hebben de vrouwen me gevraagd om een vroedvrouw te gaan zoeken en toen we terug kwamen was het kind al geboren! Mijn eerste bevalling heb ik dus gemist omdat die stomme vroedvrouw er niet was!! Ik vond het echt erg voor die vrouw, ze lag daar al uren, er was niemand naar haar komen kijken en uiteindelijk hebben de andere zwangere vrouwen op de dienst haar moeten helpen bevallen! Hoe nuttig om naar een gezondheidscebtrum te komen om te bevallen! De vroedvrouw voelde zich niet zo lekker en is dan maar niet gekomen. Vijf minuten later is dan ook dat andere kind geboren en dat heb ik dan wel van heel dicht mogen meemaken!! Na de bevalling worden de vrouwen aangekleed en onmiddelijk naar een bed gebracht terwijl de vroedvrouw het kind weegt en onderzoekt. Na het onderzoek mocht ik dan ook elke baby in een leuk dekentje wikkelen en aan de moeder en familie gaan presenteren!! Wat een ongelooflijk gevoel!!!!!!!!! Iedereen is zo blij en zo trots!! En even krijg je het gevoel dat je deel bent van dit familiegeluk! Na dit tweede kindje kwam er plots nog een vrouw binnen met volledig gedilateerde baarmoederhals, volledig klaar om te bevallen en even later hebben we nog een kindje op de wereld gezet! Twee en een halve bevalling voor mijn eerste nacht!! Niet slecht! Het leuke is dat ik na vijf bevallingen te hebben gezien, zelf bevallingen ga mogen doen! (onder supervisie uiteraard) Kijk er al naar uit!
Vrijdag hebben we een traditionele vroedvrouw en een kruidenvrouw geinterviewd.
De vroedvrouw heeft ons beiden in de positieve zin verrast, de kruidenvrouw daarentegen......
Wel was ze proffessioneel genoeg om de zwaar zieken die ze niet kon behandelen door te sturen naar het health center, gelukkig maar!

Vandaag (Ja, op zaterdag werken we blijkbaar ook ) heeft het health center zich over ongeveer 200 Hiv positieve (wees)kinderen ontfermt.
De ouders (of grootouders als de ouders dood waren) kregen voorlichting, de kinderen medicatie en er werd een ontbijt en middageten voorzien.
In de voormiddag heb ik een samenvatting van de bijbel mogen (moeten) voorlezen aan de oudere kinderen! De bijbel in stripverhaal, ongelooflijk grappig!
De rest van de dag hebben we wat met de kindjes gespeeld. Vlak voor ze weggingen hebben ze voor ons gezongen en moesten Adriaan en ik voor de hele groep kinderen en volwassenen dansen!! Heel genant!!!!!!!!!!!!
Het was een heel leuke grappige dag!

Volgend berichtje, op vraag van Sarah, iets over het eten!

Kigezi, Mgahinga en Lake Bunyonyi

Voor ons derde weekend in Oeganda zijn we met nog twee mensen uit Mbarara een weekendje op stap geweest. Onze bestemmingen: zaterdag Kigezi Wildlife reserve, zondag Mgahinga Gorilla park en maandag Lake Bunyonyi.
Het weekend was ongelooflijk intens, we hebben op drie dagen zo veel gezien en gedaan dat het bijna niet mogelijk is om goed te beschrijven!
In Kigezi waren we dus op zoek naar de zeldzame boomklimmende leeuw, en wat een geluk, we hebben ze onmiddelijk bij de eerste boom naast de weg gevonden! Ietwat bizar om te zien, maar heeeel grappig!
Verder hebben we in het park ook veel olifanten, hertjes, aapjes enz gezien.
De eerste dag was dus geslaagd!
De volgende ochtend werden we in het Gorilla park verwacht voor de gorilla tracking.
Na een flinke tocht door bergen en oerwoud bereikten we een groep gorilla’s.
Het jonge mannetje van de groep was erg geinteresseerd in de groep bezoekers en heeft ons dan ook onmiddelijk verrast met een duikrol naar de dichtsbijzijnde rugzak die hij, ware het niet door de tussenkomst van de gids, bijna te pakken had.
De rest van de groep heeft eens kort opgekeken en dan de dagelijkse bezigheden, zijnde slapen en verveeld kijken, verdergezet.
We hebben een uur naar de gorilla’s gestaard en we waren soms zo dicht dat je ze kon aanraken (Wat uiteraard niet mocht van de gids)
Dag drie was een relax dagje. We zijn naar Lake Bunyonyi gereden dat bekend staat voor het ontbreken van parasiten in het water. Dat betekend dus dat je er veilig in kon zwemmen!
Koel water, het zonnetje, leuk restaurantje en duizend gekleurde vogels, wat een heerlijk vakantiegevoel!
Om jullie toch geen details te ontzeggen kan ik ook melden dat ik juist dat weekend de beroemde reizigersdairree heb doorgemaakt. Antibiotica, ORS, Immodium en pijnstillers lagen bijna allemaal thuis dus hoewel het weekend heel leuk was, heb ik ook ferm afgezien!!
Bijna niet geslapen, bijna niks gegeten en de hele dag buikpijn!
Gelukkig vergeet je de slechte dingen erg snel hier in het mooie Oeganda 

Stage pediatrie

Onze eerste stage was pediatrie in Mbarara University Hospital.
De dienst was ongeveer hoe ik het had verwacht: Klein en veel bedden op beperkte oppervlakte.
De eerste dagen was het wel effe wennen, de dienst stinkt nogal, dus elke ochtend heb je effe tijd nodig om aan de geur te wennen en ze werken hier nogal traag en chaotisch. (Lees: zeer traag en chaotisch)

Er zijn vier afdeling: de kritieke, de acute, de chronische en de neonatale. Er is een opnameruimte en een behandelruimte.
Elke ochtend beginnen de studenten met de aanvullen van de dossiers. Wanneer er eens een arts opduikt overloopt hij de patienten aan de hand van de notities van de studenten en past de behandeling aan. De eerste week waren we erg onder de indruk van de kennis van de studenten, ze weten en kunnen erg veel. Voor ons was de eerste week erg moeilijk omdat wij de pathologien die hier courant zijn niet goed kennen. De meeste kindjes komen hier binnen met HIV, malaria, Longontsekingen, Tuberculose, ondervoeding en meestal dan nog een combinatie van de verschillende pathologien. Ze hebben ook weinig bijkomende onderzoeken om een diagnose hard te maken, dus behandelen ze elk kind standaard voor malaria en een of andere ontsteking. Elk kind met koorts krijgt zowieso Quinine (malaria) en twee verschillende breedspectrum antibiotica's (Penicilline en cefolosporines), wat veel te veel en niet doelgerichte mediactie is. Sja, we hebben met de mond open staan kijken naar het mediactiebeleid. Uiteraard begrijpen we wel dat het hier niet anders kan, als je geen mogelijkhgeden hebt om een correcte diagnose te stellen behandel je maar voor alles en hoop je dat het kind beter wordt.

De laatste week op stage was wat raar. De eerste twee weken heb ik het handelen van de arsten en studenten op de afdeling veel gerelativeerd en mezelf gesust dat ze niet anders kunnen dan slecht geneeskunde uitoefenen. Na deze week ben ik zeker dat ze beter kunnen! Sommigen zijn gewoon lui en niet efficient! Ze zien wat ze willen zien, en doen waar ze zin in hebben!
Maandag is er een klein meisje, 5 jaar , binnengekomen met een heel uitgebreide longontsteking met super veel vocht rond de longen en het hart(Pleurapneumonie). Haar Foto van de borstkas was volledig wit (moet zwart zijn) Bij ons vliegt zo een kind onmiddelijk op de intensieve zorgen, zo erg was haar toestand!
Ze hebben haar medicatie gegeven en een buisje in haar bortskas gestoken om het vocht af te laten.
De volgende dag was het kind niet beter, integendeel.
Ik zag dat ze heel veel moeilijk had met ademhalen en dat ze zo onrustig was. Ben gaan vragen of ze zuurstof mocht krijgen en dat zou wel gebeuren, niet dus.
De pediater heeft de hele ochtend naast haar gekeken, wat bijna niet mogelijk was! En elke aanwijzing van mij aan de kant geschoven. Toen kwam het afdelingshoofd binnen. Onmiddelijk heeft hij zijn activiteiten gestaakt, is een zuurstofslang gaan zoeken en heeft de zuurstof aangezet. Het diensthoofd heeft goedkeurend geknikt en beaamd dat dat kind inderdaad zuurstof nodig had!! Ik was woedend!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!
Hij heeft dus naast dat kind gekeken tot zijn chef binnenkwam! Het feit dat dat kind al uren in ademhalingsmoeilijkheden was kon hem niet zo veel schelen als de goedkeuring van zijn chef! Grrrrrrrrrrrrrrrrr! En dat is dan kinderarts!
Adriaan heeft er dan later op die dag voor gezorgd dat dat meisje pijnstilling kreeg, dat waren ze vergeten, en zo een buis in je longen kan verdorie veel pijn doen!
De dag erna begon dat meisje haar gezicht op te zwellen en had ze nog steeds veel pijn. Dat zou een eerste teken kunnen zijn dat het meisje haar hart aan het falen was.
Die dag konden we haar niet onderzoeken omdat de studenten praktisch examen hadden maar ik had aan een van de examinatoren, die vriendelijke Canadeese arts, gevraagd om dat kind niet door de studenten te laten onderzoeken omdat ze nog steeds in ademhalingloeilijkheden was en veel pijn had. Hij ging akkoord, maar de lokale examinatoren niet, dus hebben ze er een student op af gestuurd die dat kind bijna een uur heeft gemarteld met zijn onderzoeken! Weer was ik woedend!
De dag daarna was heel het bovenste deel van het kind opgezet, ze kon haar ogen niet meer openen en was duidelijk veel zieker dan de dag ervoor! Adriaan en ik waren tot de conclusie gekomen dat haar halsvenen opgezet waren, wat weet wijst op hartfalen, maar de pediater vond van niet. Ook haar lever was volgens hem niet vergroot. Hij vond dus niet dat ze in hartfalen was. Uiteindelijk heb ik er die Britse kinderarts bijgehaald die onmiddelijk aan de alarmbel heeft getrokken (De lever zat tot aan de navel en de halsvenen waren volledig gevuld) ! Ze heeft er een van de hoofdartsen bijgehaald en heeft die ene pediater effe afzonderlijk gesproken (Hoop dat ze hem goed onder zijn kloten heeft gegeven!!!)
De diagnose was dus inderdaad hartfalen en ze hebben onmiddelijk de juiste medicatie opgestart. En weet je wat, vandaag is dat kind 10 keer beter en heb ik weer het gevoel dat ze een kans maakt om het te overleven!

Dit kind was een zwaar en moeilijk geval en fouten kunnen gebeuren, maar zelf met de eenvoudige gevallen maken de jonge pediaters superveel fouten! Ze kennen bepaalde ziektebeelden heel goed maar andere dan helemaal niet en ze modderen maar aan.
Als wij dan met een vraag komen waarom ze een bepaalde behandeling doen, veranderen ze plots hun behandelplan naar onze suggestie (wat dus helemaal geen suggestie was maar een Vraag!) Ze weten dus gewoon niet wat ze aan het doen zijn!

Sja, vandaag de laatste dag pediatrie. Gelukkig blijft de Canadeese arts nog een week en ben ik zeker dat dat kleine meisje in goede handen is.

Sorry voor dit lang, nogal medisch bericht, maar wou het eens kwijt. Gisteren was ik bijna zeker dat dat kind zou sterven, wat waarschijnlijk ook gebeurd zou zijn moest de Britse arts niet in actie geschoten zijn. Ik wil er niet over nadenken wat er gebeurd zou zijn moesten die Europeese arsten er niet geweest waren, naar ons zouden ze niet geluisterd hebben.
Dat kleine meisje zat heel dicht bij de dood, en das een heel enge gedachte.

Mburo Nationaal Park

Zaterdag zijn we met z’n allen naar Mburo Nationaal Park gereden. Prachtig!!
Het was ons eerste uitstapje en iedereen was superenthousiast.
We werden opgehaald in een mini-busje met openklapbaar dak wat super handig was om het groot wild te bekijken.
We hebben zebra’s, aapjes, herten, wrattezwijnen, kroonkraanvogels, buffels en zelfs nijlpaarden gezien!!!!!!!!!! Het was ongelooflijk hoe tam de dieren waren, soms moesten we ze bijna van de weg rijden om door te kunnen wat wel ideaal was om foto’s te trekken J
Voor ons wat dit de eerste ervaring met groot wild in de natuur en het was ongelooflijk!
’s Avonds waren we doodmoe maar heel voldaan!

Volgende week gaan we naar Mgahinga Gorilla Nationaal park en Kigezi Wildlife reserve. We gaan op zoek naar Gorilla’s en boomklimmende leeuwen! Spannend!

Volgende week wat meer info over onze stages. Ik probeer dan ook wat foto’s te posten.
Tot dan!

Onze Guesthouse

Recht tegenover de universiteit ligt een bewaakt domein met verschillende huisjes speciaal voor gastartsen en studenten. De huisjes zijn volledig ingericht en bijna alles is beschikbaar. Adriaan en ik delen een huisje met twee maffe Britse proffen en een Canadeese Prof. De sfeer is ongelooflijk!! De twee Britse Proffen zijn onbeschrijflijk grappig!! Ze zijn beiden op leeftijd, hebben heel Afrika doorgereisd, hebben tijdens hun actieve dienst nog in Mbarara Hospital gewerkt en zien ons een beetje als hun kleinkinderen.
Heel Grappig!
De Canadees is een rustige, aangename man die het niet kan laten om alles voor ons te betalen (Dat geldt eigenlijk ook wel voor de andere twee) Het motto luidt :’Jullie zijn studenten en daardoor arm, wij word betaald voor deze bijna-vakantie.’
Uiteraard zijn we erg beleefd en laten we ze niet (altijd) zomaar doen J

We zijn dus allebei heel tevreden met deze pseudo-familie en ons eigen huisje!!

Weerpraatje

Het weer hier in Oeganda is op zn minst vreemd. De eerste dagen was het supermooi, de zon scheen de hele dag en toch was het niet te warm, ideaal rokjesweer. De derde dag in de ochtend werden we opgeschrikt door veel donder en enorm veel regen! Het heeft uren geregend, alles stond blank. In de middag kwam het zonnetje er weer door en was het lekker warm, geen wolkje aan de lucht te bespeuren.
Het kan hier warm zijn, heel warm zelfs, ook vrij koud en soms stortregent het voor een paar uur.
Vreemd maar heerlijk weertje!

Parel van Afrika

Toen Churchill in 1908 terugkwam uit Afrika, had hij maar een boodschap: “ Concentreer u op Oeganda! Wat een schoonheid, wat een rijke variëteit in vorm en kleur, wat een overvloed aan natuurschoon, wat een rijkdom aan planten, vogels, insecten, reptielen en groot wild, en dat alles in onmetelijke ruimte!! Oeganda is werkelijk de parel van Afrika.’
En Churchill kon het weten, hij had vrijwel het hele Afrikaanse continent bereisd.

Mijn allereerste indrukken komende van het vliegtuig waren: ‘Afrika is warm en ruikt lekker!’ (Voor Roosje, Robbert en Sofie: Africa smells good!)
Ik weet dat het raar klinkt, maar overal in Oeganda ruikt het naar popcorn! Er hangt een lekkere zoete geur in de lucht vaak gecombineerd met een heerlijke bloemenlucht.
Je ziet ook overal mooie bloemen, bomen dragen bloemen, hagen hebben bloemen,..heel anders dan bij ons.
En wat een vogelpracht! Er vliegen hier knalgele, rode, blauwe, gestreepte,.. vogels. De een nog mooier dan de andere.

Je kan dus wel stellen dat mijn eerste indrukken vrij positief waren J

Jammergenoeg waren er ook enkele negatieve kantjes zoals de enorme vervuiling (zowel rondslingerend huisvuil als stinkende uitlaatgassen) maar daar kijk je snel naast.